Hoe maakbaar is de mens?

Hoe maakbaar is de mens?

Geplaatst in: Nieuws | 0

In het kader van de samenwerking tussen Tetem en Saxion FabLab Enschede voor de tentoonstelling The Fragility of Life, vroeg kunstenaar Simone C. Niquille of we haar ontwerp als 3D sculptuur wilden printen in het FabLab. Al snel bleek hier een andere interessante vraag achter te liggen: welke invloed hebben nieuwe (digitale) productietechnieken zoals 3D-printen op hedendaagse kunstenaars, makers en ontwerpers en op het werk dat ze maken? Simone wilde dat het 3D printproces zélf zichtbaar zou worden. Geen mooi afgewerkte print dus, maar de totstandkoming ervan. Daarom moesten we in het Fablab anders gaan denken. Niet: hoe print ik het zo dat ik het ondersteuningsmateriaal onzichtbaar kan verwijderen? Maar juist: hoe zorg ik ervoor dat het ondersteuningsmateriaal goed blijft zitten en er toonbaar uitziet? Zo werd het maakproces onderdeel van het kunstwerk; een mooie uitdaging!

Simone’s werk ROOT 0082 ‘arch’ zette ons ook op een andere manier aan het denken. Het kunstwerk is een sculptuur en personificatie van verzamelde data van ruim 9000 lichamen uit de Amerikaanse CEASAR database. Het vertrekpunt van de database is het individu, maar als verzameling data wordt als vanzelf het gemiddelde leidend. Zijn wij in wezen voor een groot deel dezelfde mens? Een ‘gemiddelde mens’ met slechts kleine verschillen, mede bepaald door de culturele context? Wat bepaalt onze identiteit?

De mens als product
Door moderne digitale data verkrijgen we steeds meer en nieuwe inzichten waardoor onze maatschappij verandert. Steeds sneller kunnen we data verzamelen en daaruit informatie genereren. Maar hoe gebruiken we deze informatie? Een mooi voorbeeld daarvan werd getoond tijdens de Artist Talk sessie van Simone C. Niquille op 28 maart in het Fablab. Barry Kolenaar, mond- kaak- en aangezichtschirurg en hoofd-hals oncoloog bij het MST in Enschede, hield een lezing over captured data in de medische wereld. Captured data worden grootschalig ingezet bij medische ingrepen. Indrukwekkend waren de voorbeelden waarbij 3D geprinte modellen werden gebruikt om operaties sneller, voor de patiënt minder onaangenaam en met beter resultaat te laten verlopen. Echter, ik kreeg een unheimisch gevoel bij de gedachte aan de volgende stap; het uitvoeren van gezichtscorrecties met behulp van data uit databases. Dan komt die ‘gemiddelde mens’ ineens wel heel dichtbij…

In mijn werk als Lector Product Design bij het lectoraat Industrial Design van Saxion breng ik de mogelijkheden van techniek en de behoeften van de mens/gebruiker samen. Daarbij kom ik in aanraking met veel verschillende bedrijven en instellingen waarvoor 3D printen steeds belangrijker wordt. In de bouw, bij vliegtuigmotoren en dus ook in de medische wereld. Wetenschappers zijn de volgende stap al aan het zetten: spieren, pezen, botmateriaal, membranen gemaakt door 3D printers zullen snel binnen handbereik zijn. Ineens zijn de ‘maakbare mens’ en de ‘mens als product’ geen verre toekomstbeelden meer, maar actueel geworden.

Het werk van Simone Niquille is een katalysator voor veel mensen die zich hier niet bewust van zijn. The Fragility of Life zet je aan het denken, er bekruipt je een gevoel van onbehagen en dat laat je niet meer los. Er schuilt iets onheilspellends in haar werk, ze benadrukt hoe kwetsbaar het leven kan zijn. Wij zijn trots dat wij hier namens het FabLab onze bijdrage aan hebben mogen leveren!

~ geschreven door Ir. Karin van Beurden, lector Product Design bij het lectoraat Industrial Design van Saxion en hoofd van Saxion Fablab Enschede.

OK Homey… Let’s talk robot

OK Homey… Let’s talk robot

Geplaatst in: Nieuws | 0

“OK Homey… lights on”. Dit is een van de stemcommando’s voor ons nieuwe smarthome systeem waarmee je allerlei apparaten kunt besturen. Homey heeft een zachte vrouwelijke stem. Ze klinkt en ‘voelt’ als een mens, terwijl ze eruitziet als een witte verlichte bol. Homey zegt ook goedemorgen en vraagt of je lekker hebt geslapen. In wezen praat je tegen een ‘robot’ die je kunt voeden met gesprekken en steeds ‘slimmer’ kunt maken. Soms herkent ze het commando niet: “I am sorry, I am not sure what you would like me to do”, waarna je opnieuw moet beginnen en opeens beseft dat je tegen een apparaat praat. Homey maakte me nog bewuster van de plek die technologie, AI en robots innemen in ons (dagelijks) leven. Maar ook van het feit hoe snel ik eraan wen…

Vanuit mijn werk houd ik me intensief bezig met vraagstukken over de veranderende wereld en de rol van technologie daarbinnen. Door Homey ben ik dieper na gaan denken over vragen als: Zou ik met een robot kunnen leven? Kan ik er gevoelens voor ontwikkelen? Kunnen robots ons als mens beter maken?

Een nieuw lichaam
Een van de kunstenaars die zich al sinds de jaren ‘60 bezighoudt met het integreren van technologie, robotica en het menselijk lichaam is de Australische performance kunstenaar Stelarc. Ik heb Stelarc ontmoet tijdens STRP Biënnale in 2017. Op het afgesproken tijdstip kwam uit de verte het silhouet aanlopen van iemand die ik al heel lang wilde ontmoeten. Stelarc nam de tijd om over zijn werk en visie te vertellen, waarna we samen met Wilja Jurg zijn gaan brainstormen over een tentoonstelling in Tetem. Uit dit gesprek kwam het idee om StickMan naar Europa te halen en een nieuwe versie te ontwikkelen waarmee bezoekers het exoskelet kunnen besturen. StickMan past in Stelarc’s visie dat het menselijk lichaam biologisch en conceptueel verouderd is. Hij heeft o.a. protheses, robotica, medische instrumenten, suspension, VR, biotechnologie en internet gebruikt om psychologische en fysieke beperkingen van het lichaam te onderzoeken. Stelarc geeft ons een beeld van een wereld waarin we het heel gewoon kunnen vinden om een extra hand of een extra oor te hebben. Een wereld waarin we zelf kunnen bepalen hoe we met behulp van technologie en robotica ons lichaam willen herontwerpen.

Op dit moment is de mini StickMan bijna voltooid en zijn we voorbereidingen aan het treffen voor Stelarc’s tentoonstelling. Wie de live performances van Stelarc wil zien en meer wil weten over deze fascinerende kunstenaar is van harte welkom bij de events die we tijdens zijn bezoek organiseren.

Dit is de (r)evolutie
Er zullen altijd voor- en tegenstanders zijn van de robotisering van onze samenleving en niemand kan volledig de toekomst voorspellen. We bevinden ons middenin een (r)evolutie die nog vele uitdagingen met zich mee brengt. Vanuit Tetem zullen we de ontwikkelingen nauwgezet volgen, ze onderzoeken, bevragen en er kennis over delen. Dit doen we vanuit de programmalijn Driving Technology – tijdens de tentoonstelling StickMan samen met Stelarc – en in de toekomst weer met andere kunstenaars.

~ geschreven door Ella Buzo, projectleider tentoonstellingen en events bij Tetem

Kijk op oost nederland schrijft over lezing Gentlemen A.R.T.

Kijk op oost nederland schrijft over lezing Gentlemen A.R.T.

Geplaatst in: In de media | 0

Op de website van Kijk op oost nederland is een artikel geplaatst over de komende lezing van Gentlemen A.R.T. op 11 april.

Tijdens de interactieve lezing ‘Van Weten wordt Kijken, Zien… een interdisciplinaire aanpak’ gaat Cihan Bugdaci op licht onorthodoxe wijze in op de identiteit van de stad, de veranderende samenleving door de jaren heen, de wederzijdse beïnvloeding van mens en stad en veranderende sociologische veiligheidsgevoelens.

Lees hier meer.

De kracht van culturele diversiteit

De kracht van culturele diversiteit

Geplaatst in: Nieuws | 0

14 februari 2018 was er een bijeenkomst bij Tetem over de kracht van culturele diversiteit. De avond werd georganiseerd in samenwerking met het Kennisplatform Integratie & Burgerschap uit Enschede. Kunstenaar en activist Patricia Kaersenhout gaf een lezing over haar werk, waarin het thema Afrikaanse diaspora – de verspreiding van Afrikanen over de hele wereld als gevolg van de slavenhandel – en het koloniale verleden een grote rol spelen. Patricia zet zich in voor een wereld waar liefde, kwetsbaarheid, verbeelding en solidariteit meer worden toegelaten. Ze kiest voor een wereld van mogelijkheden in plaats van beperkingen en strijdt tegen onverschilligheid. Haar verhaal deze avond maakte goed zichtbaar wat kunst kan betekenen in het compleet maken van een beeld over onze geschiedenis.

Er waren veel verschillende nationaliteiten naar Tetem gekomen op deze 14e februari, de dag van de liefde; van Indiaas tot ‘Turkse tukker, van Hindoestaans tot Duits-Nederlands en van Syriërs tot Oekraïners. De avond was open voor iedereen. Het Kennisplatform had haar wijkraden uitgenodigd, en er waren studenten en andere belangstellenden.

Na de lezing van Patricia werd het kleurrijke gezelschap in vier groepen opgedeeld. Onder leiding van een gesprekleider van het Kennisplatform werd gediscussieerd over het belang van culturele diversiteit in kunst en maatschappij. De groepen hadden elk een sub thema, dat de leidraad van het gesprek vormde: Hoe krijg je door middel van kunst onderwerpen op de politieke agenda? Op welke manier kan een kunstenaar verbindingen leggen tussen culturen? Elke groep werd ondersteund door een kunstenaar van Tetem. Opmerkingen en uitkomsten van het gesprek werden ter plekke op een kunstzinnige manier verwerkt. Na afloop van de discussie toonden de kunstenaars hun werk aan het publiek, met een samenvatting van de uitkomsten van het gevoerde gesprek.

Inclusieve organisatie
De avond heeft goede gesprekken opgeleverd en geleid tot nieuwe ontmoetingen. Er kwamen nieuwe bezoekers naar Tetem. Enschede telt zo’n 160 nationaliteiten, idealiter moet iedereen zich thuis voelen in de stad. Tetem wil hieraan bijdragen. “We zijn een inclusieve organisatie. We gebruiken dit soort avonden als input voor het ontwikkelen van nieuwe tentoonstellingen binnen onze programmalijn Walk-in Worlds. Daarin gaan we op zoek naar de opbrengsten van verschillende culturen bij elkaar; zowel op sociaal en cultureel, als op economisch gebied. Begin 2019 gaan we met Abner Preis een projecttentoonstelling maken. Abner gebruikt actieve deelname en de verbeelding van het publiek om installaties te maken die niet alleen de samenleving weerspiegelen, maar ook hoop bieden in situaties die schijnbaar uitzichtloos zijn. Maar we nemen de output van deze avond ook mee in de voorbereiding van onze volgende Ontmoetingsbrunch en bij het ontwikkelen van educatief aanbod vanuit Roombeek Cultuurpark, want het is belangrijk om bij de basis te beginnen”, aldus directeur Wilja Jurg, die tevreden terugkijkt op deze 14e februari.

1 2 3 4 76