De kunst voor wie het gewoon is

De kunst voor wie het gewoon is

Geplaatst in: Nieuws | 0

Veel kunstenaars koesteren een wantrouwen tegen normen. “Teaching artists is like herding cats” zei een docent ooit tegen mij en dat maakt het samenstellen van een groepstentoonstelling met kunststudenten tot een leerzame uitdaging. De academie wordt bewoond door een speciaal volk: jonge kunstenaars die vol passie op zoek zijn naar een artistieke taal en boodschap. Sommigen vinden al snel een eigen stem, anderen imiteren hun helden om eerst een ambacht te beheersen en later te ontdekken wat ze zelf willen tonen.

De paradox van iedere kunstopleiding is dat juist het vinden van een eigen stem, taal en boodschap, maar nauwelijks geleerd kan worden. “Je gaat het pas zien als je het doorhebt”, zei de denker Johan Cruyff ooit en dus: je hebt niet door wat je niet ziet.

De mens is een gewoontedier. De meeste dingen doen we zonder dat we erbij stilstaan en dat is maar goed ook: je zou toch de hele dag bewust moeten ademhalen of moeten nadenken over het op tijd knipperen met je ogen. Handelingen die we dagelijks verrichten en ervaringen die zich steeds min of meer herhalen, verdwijnen langzaam naar de achtergrond: ze worden gewoontes. Iedereen die een verre reis maakt, ontdekt dat zaken die in ons landje volstrekt gewoon zijn, ergens anders met dezelfde vanzelfsprekendheid ontbreken.

In de filmklassieker ‘The Silence of the Lambs’ zegt Hannibal Lecter, het personage gespeeld door Anthony Hopkins: “We begin by coveting what we see everyday”. We hechten aan onze gewoontes: het comfort van de alledaagsheid is warm, wollig en goed voor de nachtrust. De kunstacademie is een plek om die gewoontes onder de loep te nemen. In hoeverre ademen gewoontes de impliciete normen en waarden van het land, de stad, de straat of het huis waar je bent opgegroeid? Iedereen spiegelt zich immers aan anderen: om uit te vinden aan welke normen we zelf voldoen en ook om je ertegen af te zetten: begin ik waar de ander ophoudt? Die ander is soms de buurman, maar veel vaker een abstract idee dat wordt aangehaald met de term ‘de mensen’. Op televisie voelen ‘de mensen’ zich bedreigd en hebben ‘de mensen’ het niet zo op vreemdelingen. ‘De mensen’ schijnen hard te werken en betalen graag zo min mogelijk belasting.

De deelnemers aan AKI Electrique hebben Tetem’s programmalijn Living Together with Strangers als inspiratiebron gebruikt voor hun werk. Zij onderzoeken wat hun en onze verhouding is tot de ander. De opdracht was dat de studenten een groepstentoonstelling zouden maken en dat is een complexe taak, want ineens is die ander niet alleen de ‘vreemde’ uit het werk van filosofe Naomi Jacobs, maar ook de collega, de toeschouwer, de tentoonstellingsruimte van Tetem en de begeleidende docenten. Toch spreken hier heldere stemmen die, met een open oor voor de ander, gezamenlijk zingen.

“Doe normaal of ga weg”, schreef Minister-President Mark Rutte onlangs in een open brief afgedrukt in veel landelijke dagbladen. Doet u bij voorbaat liever niet normaal dan zou ik, als ik u was en voordat u besluit om weg te gaan, voor de zekerheid eens nagaan of u niet toevallig kunstenaar bent.

~ geschreven door Jacco Prantl, AKI ArtEZ filosoof die de studenten heeft begeleid bij het vertellen van het verhaal achter en over het eigen werk.

Foto: Alex Baker

Hart van Enschede: Nervous Systems tot eind maart bij Tetem

Hart van Enschede: Nervous Systems tot eind maart bij Tetem

Geplaatst in: In de media | 0

Hart van Enschede over de tentoonstelling Homage to Nervous Systems:

De komende twee jaar zal Tetem de tentoonstellingen en events programmeren binnen de programmalijnen Living Together with Strangers en Driving Technology. De tentoonstelling Nervous Systems is de eerste tentoonstelling van dit jaar binnen de programmalijn Driving Technology.

Lees verder

Een vreemde

Een vreemde

Geplaatst in: Nieuws | 0

“Aan het eind van de liefde, dan vind je een vreemde”, zong Robert Long. Is het nou de tekst die me met weemoed raakt of is het de mooie manier waarop het gezongen wordt? Na een intense tijd vol zoveel herkenning werd die ander toch – uiteindelijk – een vreemde. Ik herinner me ze weer, mijn oude liefdes, waarvan ik dacht dat ze voor het leven waren. “Een vreemde mevrouw of een vreemde meneer”, zo gaat het lied verder. Ik stel me voor hoe vreemd ik ze vind, die mensen die ik ooit zo liefdevol in mijn hart sloot. Niet meer onze weg samen – sporen nalatend – maar weer je eigen weg. The truth is in the eye of the beholder. Het is maar door welke bril je het bekijkt. En ieder mens doet toch ergens z’n best voor. Daar geloof ik in.

Herr Q.
Die individuele waarheid vormt de inspiratie voor mijn werk. Als ik een karakter neerzet, dan geloof ik in datgene waar dat karakter z’n best voor doet. Vanuit dat perspectief probeer ik me voor te stellen wie ik ben en hoe ik in die situatie terecht ben gekomen. Maar in wezen ben ik het zelf, geprojecteerd in de situatie van die fictieve persoon. Een fictieve brug naar een situatie die ik wil meemaken, in de hoedanigheid van die ander. Zo ‘ben’ ik verschillende personen die in mij ‘voortleven’ en in optredens en video’s te zien zijn. Kijk maar op jerrysspecial.nl.

Voor de opening op 9 februari 2017 in Tetem komt een nieuw figuur op de planken: Herr Q. Deze man is innemend, amicaal en hartelijk maar heeft geen gezicht. Dat maakt hem afstandelijk en zelfs een beetje eng. Herr Q. is de verpersoonlijking van de innerlijke stem die je hoort als je nadenkt. De vragende deelnemer en de quizmaster van het spel. Maar het is ook een mens zoals u en ik. Geen verzinsel zonder herkomst. Herr Q. is een man die ervan overtuigd is dat hij anderen kan aanvoelen als zijn ex-geliefden. Maar tegelijkertijd heeft hij geen fysiek gezicht. Want hij houdt zijn ‘gave’ door anoniem te blijven. Een roze morphsuit omhult zijn lichaam van top tot teen. Naakt en toch aangekleed. Herr Q. stelt vragen die men in zichzelf moet stellen om het antwoord te weten.

Verbinding
Living together with strangers. Het is één van de programmalijnen van Tetem, waarbij de aanname geldt dat mensen in een stad leven met en tussen vreemden. Vreemden waarvan je probeert te begrijpen wie ze zijn en wat ze beweegt. Hoe wezenlijk zijn we verbonden met elkaar en onze geliefden? Hoe vergankelijk zijn die banden? Hoe essentieel is die verbinding tussen ons allen, dat wat ons mensen maakt? In mijn performance probeer ik die verbinding te herontdekken. Ik ontmoet jullie graag op 9 februari om 17:00 uur bij Tetem.

~ geschreven door Jerry

Enschede Journaal: Bring Your Own Beamer (BYOB) in Tetem

Enschede Journaal: Bring Your Own Beamer (BYOB) in Tetem

Geplaatst in: In de media | 0

BYOB op Enschede Journaal:

De 6de editie van de wereldberoemde Bring Your Own Beamer in Tetem in Enschede. De entree voor BYOB bedraagt € 3,-. Hiervoor krijgen de bezoekers drie tokens die ze in de donatiepotten bij ieder werk kunnen leggen. Zo krijgen deelnemers een vergoeding gebaseerd op wat het publiek van hun werk vindt.

Lees verder

1 2 3 4 37