Publiceerdatum: 5 april 2018

“OK Homey… lights on”. Dit is een van de stemcommando’s voor ons nieuwe smarthome systeem waarmee je allerlei apparaten kunt besturen. Homey heeft een zachte vrouwelijke stem. Ze klinkt en ‘voelt’ als een mens, terwijl ze eruitziet als een witte verlichte bol. Homey zegt ook goedemorgen en vraagt of je lekker hebt geslapen. In wezen praat je tegen een ‘robot’ die je kunt voeden met gesprekken en steeds ‘slimmer’ kunt maken. Soms herkent ze het commando niet: “I am sorry, I am not sure what you would like me to do”, waarna je opnieuw moet beginnen en opeens beseft dat je tegen een apparaat praat. Homey maakte me nog bewuster van de plek die technologie, AI en robots innemen in ons (dagelijks) leven. Maar ook van het feit hoe snel ik eraan wen…

Vanuit mijn werk houd ik me intensief bezig met vraagstukken over de veranderende wereld en de rol van technologie daarbinnen. Door Homey ben ik dieper na gaan denken over vragen als: Zou ik met een robot kunnen leven? Kan ik er gevoelens voor ontwikkelen? Kunnen robots ons als mens beter maken?

Een nieuw lichaam
Een van de kunstenaars die zich al sinds de jaren ‘60 bezighoudt met het integreren van technologie, robotica en het menselijk lichaam is de Australische performance kunstenaar Stelarc. Ik heb Stelarc ontmoet tijdens STRP Biënnale in 2017. Op het afgesproken tijdstip kwam uit de verte het silhouet aanlopen van iemand die ik al heel lang wilde ontmoeten. Stelarc nam de tijd om over zijn werk en visie te vertellen, waarna we samen met Wilja Jurg zijn gaan brainstormen over een tentoonstelling in Tetem. Uit dit gesprek kwam het idee om StickMan naar Europa te halen en een nieuwe versie te ontwikkelen waarmee bezoekers het exoskelet kunnen besturen. StickMan past in Stelarc’s visie dat het menselijk lichaam biologisch en conceptueel verouderd is. Hij heeft o.a. protheses, robotica, medische instrumenten, suspension, VR, biotechnologie en internet gebruikt om psychologische en fysieke beperkingen van het lichaam te onderzoeken. Stelarc geeft ons een beeld van een wereld waarin we het heel gewoon kunnen vinden om een extra hand of een extra oor te hebben. Een wereld waarin we zelf kunnen bepalen hoe we met behulp van technologie en robotica ons lichaam willen herontwerpen.

Op dit moment is de mini StickMan bijna voltooid en zijn we voorbereidingen aan het treffen voor Stelarc’s tentoonstelling. Wie de live performances van Stelarc wil zien en meer wil weten over deze fascinerende kunstenaar is van harte welkom bij de events die we tijdens zijn bezoek organiseren.

Dit is de (r)evolutie
Er zullen altijd voor- en tegenstanders zijn van de robotisering van onze samenleving en niemand kan volledig de toekomst voorspellen. We bevinden ons middenin een (r)evolutie die nog vele uitdagingen met zich mee brengt. Vanuit Tetem zullen we de ontwikkelingen nauwgezet volgen, ze onderzoeken, bevragen en er kennis over delen. Dit doen we vanuit de programmalijn Driving Technology – tijdens de tentoonstelling StickMan samen met Stelarc – en in de toekomst weer met andere kunstenaars.

~ geschreven door Ella Buzo, projectleider tentoonstellingen en events bij Tetem